00

O tym jak doszło do podniesienia kościoła św. Stanisława Kostki w Łodzi do rangi katedry, dowiadujemy się z Kroniki Parafii Katedralnej: „Po odzyskaniu niepodległości kościół św. Stanisława Kostki staje się miejscem obchodów i uroczystości narodowych, które się w tym okresie w jego murach odbywały, o czym świadczą liczne tablice pamiątkowe z okazji tych uroczystości ufundowane.

Już wtedy stał się on reprezentacyjną świątynią Łodzi i w jego murach zaczęła się pisać historia naszego kościoła w radosnych dniach powrotu do wolności. Zielone Świątki 1920 r. odbyły się w Łodzi pod znakiem uroczystości związanych z pobytem nuncjusza apostolskiego w Polsce Achillesa Rattiego.

01

Arcybiskup Achille Ratti

Nuncjusz przybył w przeddzień w sobotę, witany na dworcu kaliskim bardzo uroczyście przez olbrzymie rzesze łodzian, wojewodę Kamińskiego, generała Olszewskiego, a z ramienia władz duchownych przez ks. prałata Tymienieckiego, po czym w powozie przejechał przez Park Poniatowskiego do kościoła św. Stanisława Kostki, gdzie powitał go, przybyły uprzednio, ks. arcybiskup warszawski kardynał Aleksander Kakowski.
Łódzka wizyta Nuncjusza Rattiego, późniejszego papieża Piusa XI, miała łączność z toczącymi się już od pewnego czasu rozmowami pomiędzy Rządem Polskim a stolicą Apostolską w sprawie utworzenia biskupstwa w Łodzi.
Jakoż bullą z dnia 10 grudnia 1920 r. utworzona została przez papieża Benedykta XV diecezja łódzka.”

01

Papież Benedykt XV bullą "Christi Domini" 10 grudnia 1920 roku utworzył diecezję łódzka,
a kościół św. Stanisława Kostki podniósł do rangi katedry.

01

W Bulli czytamy: „... Dlatego po dokładnym rozważeniu wszystkich okoliczności, jak też po wysłuchaniu zdania osób zainteresowanych, oraz po uzyskaniu ich zgody, na ile to było konieczne, mocą pełni władzy apostolskiej niniejszym pismem odłączamy po wieczne czasy od archidiecezji warszawskiej jej część zachodnią, graniczącą z diecezją włocławską, czyli kaliską, i obejmującą trzy dekanaty, mianowicie łódzki, łęczycki i kłodawski. Równocześnie tworzymy z tej części nową diecezję z siedzibą i katedrą biskupią w mieście Łodzi, od którego to miasta diecezja nazywać się będzie łódzką; samo zaś miasto podnosimy do godności miasta biskupiego i udzielamy mu wszystkich przywilejów i praw, z jakich korzystają inne miasta biskupie. Istniejącą tam świątynię parafialną pw. św. Stanisława Kostki podnosimy do stopnia i godności katedry i obdarzamy ją, jak również jej każdorazowego biskupa, honorami, odznaczeniami, wyróżnieniami, łaskami duchowymi, przywilejami i uprawnieniami, jakimi cieszą się, bądź z prawa, bądź ze zwyczaju, inne świątynie katedralne i ich biskupi. Ten zaś kościół katedralny, ustanawiamy sufraganią metropolitalnego Kościoła warszawskiego, a każdorazowego biskupa poddajemy metropolitalnemu prawu arcybiskupa warszawskiego..."
„Administracja nowej diecezji powierzona została arcybiskupowi warszawskiemu księdzu kardynałowi Aleksandrowi Kakowskiemu, który dekretem z dnia 23 stycznia 1921 r. wyznaczył tymczasowym wikariuszem generalnym ks. prałata Wincentego Tymienieckiego.
Bullą papieską Benedykta XV z dnia 11 kwietnia 1921 ks. prałat Wincenty Tymieniecki został powołany na pierwszego biskupa diecezjalnego diecezji łódzkiej.

01

Sakrę biskupią przyjął 29 czerwca 1921 z rąk ks. kardynała Aleksandra Kakowskiego
oraz ks. biskupa Stanisława Zdzitowieckiego i ks. biskupa Henryka Przeździeckiego.

01

Od lewej: Kardynał Aleksander Kakowski, Ks. Bp. Stanisław Zdzitowiecki, Ks. Bp. Henryk Przeździecki.

„Bulla Erygująca diecezję łódzką podnosiła jednocześnie miasto Łódź do godności miasta biskupiego ze wszystkimi przywilejami, jakie z prawa ogólnego takiemu miastu przysługują, a kościół św. Stanisława Kostki wynosiła do godności katedry. Konsekracja katedry dokonana została w dniu 15 października 1922 roku przez ks. biskupa Tymienieckiego przy współudziale ks. kardynała Aleksandra Kakowskiego i ks. biskupa kujawsko-kaliskiego Stanisława Zdzitowieckiego.(…)”
O powyższych faktach informują również tablice umieszczone z prawej strony absydy, po obu stronach drzwi prowadzących do wyjścia i do zakrystii.

01

Kościół katedralny – główny kościół biskupa diecezjalnego . (łac. ecclesia cathedralis, z gr. καθέδρα, kathedra - krzesło, siedziba). Od greckiej nazwy krzesła biskupiego pochodzi sam termin "katedra". W katedrze znajduje się tron biskupi, z którego biskup zwraca się do wiernych. Kościół katedralny i tron biskupi od początków dziejów Kościoła stanowią symbol autorytetu biskupa, znakiem jego urzędu nauczyciela, arcykapłana i pasterza, co widoczne jest także w zwrocie nauczanie ex cathedra. Św. Cyprian widział w katedrze symbol autorytetu biskupiego i jedności Kościoła lokalnego. Św. Augustyn tłumaczył usytuowanie katedry w absydzie potrzebą rozpoznawalności biskupa wśród wiernych oraz obowiązkiem czuwania, który nad nim ciąży.

01

Kościół Św. Stanisława Kostki jest Archikatedrą ponieważ jest – matką kościołów Archidiecezji Łódzkiej - siedziby arcybiskupa metropolity.

Poczet ordynariuszy łódzkich

Bullą papieską Benedykta XV z dnia 11 kwietnia 1921 ks. prałat Wincenty Tymieniecki
został powołany na pierwszego biskupa diecezjalnego diecezji łódzkiej. F
unkcję tą pełnił do 10 sierpnia 1934 r.

01


Biskup Włodzimierz Jasiński - ordynariusz diecezji w latach 1934–1946

01


Biskup Michał Klepacz - ordynariusz diecezji w latach 1946–1967

01


Biskup Józef Rozwadowski - ordynariusz diecezji w latach 1968–1986

01


Arcybiskup Władysław Ziółek - ordynariusz archidiecezji w latach 1986–2012

01


Arcybiskup Marek Jędraszewski – ordynariusz archidiecji od 2012 do 2017

01


Arcybiskup Grzegorz Ryś - ordynariusz archidiecezji od 4 listopada 2017

01


Administratorzy

Biskup Jan Kulik - po śmierci biskupa Michała Klepacza
od stycznia 1967 do października 1968 zarządzał diecezją jako wikariusz kapitulny.

01


Biskup Marek Marczak w dniu 30 stycznia 2017 r.
został wybrany przez Kolegium Konsultorów Archidiecezji Łódzkiej Administratorem Archidiecezji Łódzkiej.
Funkcję tą pełnił do momentu ingresu abp Grzegorza Rysia do Archikatedry w dniu 4 listopada 2017 r.

01